Bu gönderiyi oylayın.
[Toplam: 1 Ortalama: 5]

Hipofiz bezi, beynin hemen altında ve burun boşluğunun üzerinde yer alan bir hormon bezidir. Boyutları küçük olmasına rağmen vücudun işleyişi bakımından önemli bir yere sahiptir.

Öyle ki, hipofiz bezinin çalışmayı durdurduğu durumlarda ölümle sonuçlanabilecek ciddi problemler yaşanabilir. Hipofiz bezi tümörleri erkeklerde ve kadınlarda görülürken, nadir olarak çocuklarda da görülebilir.

Hormonal faaliyetlerin kadınlarda daha fazla ve erkeklerde daha az olması, etkilerinin kadınlarda daha fazla görülmesine neden olur.

Hipofiz Bezi Tümörü Nedir? Neden Olur?

Hipofiz bezi üzerinde farklı hormonlar salgılamakla görevli olan hücrelerin bozulması ve kontrolsüz şekilde büyümesi ile hipofiz bezi tümörleri ortaya çıkar. Hipofiz bezi tümörleri, hipofiz bezinin ön tarafında oluşur ve genellikle iyi huyludur.

Yine de hormonların düzgün çalışmasına engel olur, dolayısıyla vücut üzerinde de olumsuz etkiler gelişebilir. Hipofiz bezi tümörü iyi huylu bir tümör olmasına rağmen, tümörün büyümesi ve ilerlemesi durumunda vücudun ihtiyacı olmayan hormonlar da salgılanabilir ve ciddi sağlık sorunları oluşturur. Yine de hipofiz bezi tümörleri nadiren kansere dönüşür.

Hipofiz bezinde meydana gelen tümörlerin sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, neden olabilecek bazı faktörlerden bahsedilebilir. Örneğin hipofiz bezi tümörü gelişiminde kalıtsal faktörler etkili olabilir.

Bazı hastalar hipofiz bezi tümörleri konusunda risk faktörlerine sahiptir. Söz konusu risk faktörleri ise şunlardır:

  • McCune – Albright sendromu yaşayan hastalar,
  • Multipl (çoklu) endokrin neoplazi sendromu tip 1 (MEN-1) yaşayan hastalar,
  • Carney kompleksi bulunan hastalar.

Özellikle MEN-1 hastalığı bulunan hastalarda yalnızca hipofiz bezinde değil, başka bezlerde de tümör oluşumu gerçekleşebilir.

Hipofiz Bezi Tümörü Belirtileri Nelerdir?

Hipofiz bezi tümörü belirtileri, hipofiz bezi kütlesinin uyguladığı bası ile ortaya çıkan belirtiler ve salgılanan hormonlardan kaynaklanan belirtiler olmak üzere iki farklı grupta incelenebilir. Her iki durumda da ortaya çıkabilecek belirtiler şu şekildedir:

Tümör kütlesinin baskısı ile oluşan belirtiler

  • Görme alanının azalması ya da görme kaybı,
  • Görme netliğinde azalma, çift görme, göz küresi hareketlerinin sınırlanması,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • Göz kapağı düşmesi,
  • Halsizlik ve yorgunluk,
  • Cinsel işlev bozuklukları,
  • Adette düzensizlik,
  • Kilo alımı,
  • İdrar miktarının artması,
  • Baş dönmesi, bilinç kaybı ya da bayılma,
  • Yüzde uyuşma ya da ağrı.

Salgılanan hormonlara bağlı olarak oluşan belirtiler

  • Vücut şeklinin değişmesi ya da bazı fonksiyon problemlerinin ortaya çıkması,
  • Adetin düzensiz hale gelmesi ya da tamamen durması,
  • Memelerin büyümesi, hassas hale gelmesi ve süt salgılamaya başlaması,
  • Erkeklerde cinsel işlev bozuklukları, kısırlık ya da jinekomasti (meme büyümesi),
  • Yüksek kan şekeri, terleme, eklem ve kalp problemleri,
  • Çenenin, ayakların, burun ucunun ya da uzuvların uç kısımlarının uzaması,
  • Aşırı miktarda boy uzaması,
  • Vücut kıllarının dökülmesi ya da göğüs bölgesinde aşırı kıllanma.

Hipofiz bezi tümörünün salgıladığı hormonlara göre, ortaya çıkan belirtiler de farklılık gösterebilir. Hipofiz bezi tümörlerinin salgıladığı hormonların listesi ise şu şekilde:

  • Adrenokortikotropik hormon,
  • Prolaktin,
  • Tirotropin (TSH),
  • Büyüme hormonu,

Ortaya çıkan belirtiler ve doktorun fiziki muayenesinden sonra gerekli tanı yöntemleri kullanılarak hastalığın teşhisi konulur.

Hipofiz Bezi Tümörü Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı konusunda ilkin hasta öyküsüne ve fiziki muayeneye başvurulur. Ardından ortaya çıkan belirtilerin kaynağını bulmak için, kandaki hormon düzeyleri ölçülür.

Eğer kan testleri sonucunda bir tümör şüphesi oluşmuşsa, bu durumda tümörün saptanabilmesi için MR ve bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme tekniklerine başvurulabilir.

Hipofiz Bezi Tümörü Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hipofiz bezi tedavisinde, eğer tümörün boyutu çok büyük değilse ve herhangi bir belirti göstermiyorsa, bu durumda tümörün gelişimi düzenli olarak takip edilir.

Fakat tedavinin gerektiği durumlarda ilaç tedavisi, radyoterapi ve cerrahi müdahale gibi yöntemlere de başvurulabilir. Bu yöntemleri detaylarını ise şu şekilde açıklamak mümkün:

  • İlaç Tedavisi: İlaç tedavisi ile hipofiz bezinin salgıladığı hormonların artması ya da azalması sonucu ortaya çıkan belirtiler giderilmeye çalışılır.
  • Radyoterapi: Eğer bir hasta için cerrahi müdahale yapılamıyorsa ya da cerrahi müdahale gerçekleşmişse, tümörün X ışınları kullanılarak küçültülmesi ve mümkünse yok edilmesi sağlanır.
  • Cerrahi Müdahale: Tümörün ameliyatla çıkarılması işlemidir. Burun içine gönderilen endoskoplar yardımıyla sayesinde kapalı olarak yapılabilir ve bu yöntem endoskopik transnazal transsfenoidal yaklaşım olarak adlandırılır. Bir diğer yöntem ise transkranial yaklaşım olarak adlandırılan açık beyin cerrahisi yöntemidir.

Hipofiz bezinin fonksiyonlarını durdurması ciddi hayati tehlikelere yol açabilir. Bu yüzden erken teşhisin ve erken başlanan tedavi hayati derecede öneme sahiptir. Tüm tanı ve tedavi süreci uzman bir hekim tarafından gerçekleştirilmelidir.