Bu gönderiyi oylayın.
[Toplam: 15 Ortalama: 3.7]

İdeal kilo, sağlık açısından süreklilik sağladığı için oldukça önemlidir ve kişinin boyu, yaşı, fiziksel aktivitesi gibi çeşitli parametrelere göre değişkenlik gösterir. İdeal kilo aralığında olan bireyler çeşitli hastalık risklerinden korunur, aşırı kilolu veya aşırı zayıf bireylere göre daha sağlıklı bir yaşantıya sahip olurlar. İdeal kilonun doğru hesaplanması için vücut kitle endeksi denilen özel bir hesaplama yöntemi kullanılır. Peki boy kilo endeksi nedir ve nasıl hesaplanır? İşte detaylar…

Boy Kilo Endeksi Nedir?

Boy kilo endeksi, halk arasında vücut kitle endeksi olarak bilinir, BMI sembolüyle gösterilir ve temelinde bireyin kilosu ve ağırlığındaki orana göre değerlendirilir. Boy kilo endeksi çocuk, genç, yetişkin ve yaşlılardaki aşırı kilonun belirlenmesi için kullanılan yaygın bir yöntemdir ve bu yöntemle kiloya bağlı çeşitli hastalıkların ortaya çıkma riski hesaplanabilir.

Dolayısıyla sağlık kontrolünde ve kiloya bağlı hastalıklarda gerekli tanı ve tedavi yöntemlerinin yürütülmesinde boy kilo endeksi büyük önem taşır.

Bu endeks genellikle bireyin vücudundaki yağlanma oranı ile paralellik gösterir, fakat direkt olarak yağ oranını ölçmez. Bireydeki yağ ve kas oranını doğru hesaplamak için ek test ve denklemlerin uygulanması gerekir.

Boy kilo endeksi bir kişinin sağlık durumuna dair genel tahmin yapılmasında etkilidir. Hesaplama sonucuna bağlı olarak bireyler çeşitli kategorilere ayrılır ve belirli bir seviyenin altında ya da üstünde kalanlar için sağlıksız kilo aralıkları değerlendirilir. BMI sonucu olması gerekenden yüksek olan kişiler aşırı kilolu ve obez olarak gruplandırılırken, düşük olanlar aşırı zayıf grubuna girer. Her iki grupta da kiloya bağlı olarak çeşitli hastalık oluşum riskleri yüksektir.

Yüksek BMI grubunda kalp damar rahatsızlıkları, yüksek tansiyon, şeker gibi hastalık riskleri yüksektir. Düşük BMI grubunda ise bağışıklık sistemi zayıflığı, vitamin mineral eksikliğine bağlı rahatsızlıklar ve kemik erişimi gibi şikayetler gözlenir.

Sonuç olarak vücut kitle indeksi sağlıklı yaşam sürdürmek için gereken ideal kilo aralığını belirleme ve korumada oldukça etkili bir hesaplama yöntemidir. Bu yöntem sayesinde kiloya bağlı hastalık gelişim riskleri en aza indirgenir.

Nasıl Hesaplanır?

Vücut kitle endeksi bireyin kg cinsinden kilosunun, m cinsinden boy karesine bölünmesiyle elde edilen bir değerdir ve ideal kilo aralığının belirlenmesinde kullanılır.

En genel tanımla erkeklerin ideal boy kilo endeksi 20-25, kadınlarında ise 19-24 aralığı olarak belirlenir.

Fakat ideal kilo; bireyin yaşı, cinsi, boyu, sağlık durumu ve fiziksel aktivitesine göre değişiklik gösterir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre BMI sonucu;

  • 18,5 kg/m altındaki bireyler: Zayıf
  • 18,5-24,9 kg/m arasındaki bireyler: İdeal kilolu
  • 25-29,9 kg/m arasındaki bireyler: Fazla kilolu
  • 30-39,9 kg/m arasındaki bireyler: Obez
  • 40 kg/m ve üzerindeki bireyler: Morbid (İleri seviye) obez

olarak sınıflandırılır.

Buna göre; ideal kilolu bireylerde genel sağlık durumu daha iyidir, bağışıklık sistemi güçlüdür ve hastalıklara yakalanma riski düşüktür. İdeal kilonun altındaki bireylerde bağışıklık sistemini güçlendirici ek tedavi yöntemlerinin uygulanması gerekir.

Aşırı kilolu ve obez bireylerde ise kiloya bağlı sağlık sorunlarını ortadan kaldırmak için sağlıklı kilo verme yollarının araştırılması gerekir.

Kilo vermek genç yaşlarda daha kolayken yaşın ilerlemesiyle birlikte gittikçe zorlaşır. Bu nedenle BMI değerinin yakından takip edilmesi ve gerekirse uzman hekime başvurulması gerekir.

Yaşa Göre Boy Kilo Endeksi

Boy kilo endeksi çocuklar ve yaşlılar için klasik hesaplama yönteminden daha farklı hesaplanır. Örneğin; çocuklarda aynı değere sahip çocuktan birinin ideal kilolu, diğerinin obez olma durumu yaygındır. Bu nedenle çocuklarda endeks hesaplamasının uzman çocuk hekimleri tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. Bunun dışında genel yaş gruplarının belirlenen ideal boy kilo endeks hesaplaması şu şekildedir:

  • 19-24 yaş aralığı: 19-24 BMI
  • 25-34 yaş aralığı: 20-25 BMI
  • 35-44 yaş aralığı: 21-26 BMI
  • 45-54 yaş aralığı: 22-27 BMI
  • 65 yaş ve fazlası: 2429 BMI

Obezite Kategorisindeki Riskler Nelerdir?

Obezite, son yıllardaki sağlıksız ve fast food tarzı beslenme alışkanlıklarının benimsenmesiyle birlikte daha fazla karşılaşılan bir sağlık sorunu haline gelmiştir.

Genel anlamda vücuttaki yağ dokunun aşırı artışına bağlı olarak gelişen obezite, vücutta çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasına neden olan bir problemdir.

Dünyada ve ülkemizde artış gösteren obezite; kadınlarda vücut ağırlığının %20 ila %25’inin, erkeklerde ise %15 ila %18’inin yağdan oluşması olarak tanımlanır. Obezitenin yol açtığı problemlerin başında şunlar sayılabilir:

  • Tip 2 diyabet
  • Yüksek tansiyon
  • Kalp ve damar hastalıkları
  • Kardiyovasküler problemler
  • Safra kesesi taşları
  • Kronik hastalıklar
  • Rahim, kolon, meme, böbrek gibi organlarda kanser
  • Uyku-apne sendromu
  • Sosyal uyum problemleri
  • Depresyon
  • Hareket kısıtlılığı
  • Felç

Obezitenin tedavisinde boy kilo endeksi hesaplamaları referans alınır. Bu hesaplamayla risk grubundaki bireyler belirlenebilir ve buna uygun tedavi yöntemleri uygulanabilir. Sağlıklı diyet, düzenli egzersiz programı ve gerekirse çeşitli ameliyatlar ile kiloya bağlı hastalık riskleri düşürülebilir.

Bunun için tedavinin uzman hekim kontrolünde ve uygun metotla uygulanması gerekir.